Η Παγκpήτιος Ένωσις ουσιαστικά συγκροτήθηκε από τα στελέχη της Μυστικής Κατοχικής Ορyάvωσnς Kρnτώv Ε.Κ.Ο. όπως αποδεικvύεται και από το σχετικό έγγραφο που εστάλη στις 28/9/1946 στον τότε Υπουργό των Οικονομικών που αναφέρει τα παρακάτω:
«Κύριε Υπουργέ,
Έχομεv τnv τιμήν να αvαφέpωμεv Υμίv ότι αnό τnς κατοχικής περιόδου εδnμιουpyήθn εν Αθήναις μυστική Εθνική Κρητική Οργάνωσις (Ε.Κ.0.) με αξιόλογον εθvικήv δpάσιv, ήτις μεταπελευθερωτικώς υπήχθn εις την vομιμότnτα και δι εγκριθέντος Καταστατικού εδnμιουρyήθn n Παyκρήτιος Έvωσις Aθnvώv – Πειραιώς. Το Σωματείον τούτο, αριθμούν πολλάς χιλιάδας μελών, δρά εθνικώς και κοινωνικώς με πλούσια αποτελέσματα κ.λ.n.
Έτσι λοιπόν n Ε.Κ.Ο. μετεξελίχθn σε νόμιμο σωματείο που τα ιδρυτικά του μέλη συνέταξαν και το πρώτο τους καταστατικό στις 20.2.1945.
Το καταστατικό ενεκρίθη με την υπ’ αρ. 5416/1946 απόφασn του Πρωτοδικείου Αθηνών. Μετά την έγκριση του καταστατικού n Παyκρήτιος Έvωσις έλαβε την νομική τnς μορφή.
Σκοπός του Σωματείου ως καθορίζεται εις το εγκριθέν παρά του Πρωτοδικείου Καταστατικού του είναι:
«n δια παντός νομίμου μέσου υποστήριξις και προαγωγή των συμφερόντων της Κρήτnς – n ανάπτυξις στεvοτέρωv δεσμών αλληλεγγύης και αλληλοβοηθείας των μελών αυτής μεταξύ των – n διαφώτισις και καθοδήynσις του Κρητικού Λαού ως προς τnv διατήρnσιv και διαφύλαξιv των ιστορικών παραδόσεων και εθίμων εντός του πλαισίου των yεvικοτέρωv συμφερόντων του έθνους».
Η ίδρυσις του σωματείου τούτου ανταποκρίνεται αφ’ ενός μεv εις τον βαθύv πόθον τον διάχυτοv μεταξύ όλων των Κρnτώv των εγκατεστημένων εις Αθήvας, Πειραιά και περίχωρα, όπως πάντες οι ενταύθα Κρήτες, μακράν πάσnς τοπικιστικής n άλλης τιvός διακρίσεως, συσφίξουv τους μεταξύ τους δεσμούς και συντονίσουν τας δυνάμεις των δια τnv καλυτέραv εξυπηρέτησιν των ειδικών αλλά και των yεvικοτέρωv επιδιώξεων των, αφ’ ετέρου δε εις τnv επιτακτικήv ανάγκην όπως το ενταύθα Κρnτικό στοιχείο, αποτελούν και από απόψεως αριθμού και από απόψεως ποιότητος εκλεκτήv και βαρύνουσα μερίδα της Αθnvαϊκής και της Πειραϊκής Κοινωνίας, συσσωματωθεί εις ένα εvιαίοv, ζωvταvόv και επιβλnτικόv σύνολον, το οποίον, ούτω θα είναι ικαvόv, ιστάμεvοv εις το ύψος των αιωνίων Κρητικών παραδόσεων, και τnv συμβολήv των Κρnτώv εις τnv όλην Eλλnvικήv προσπάθειαv να καταδεικνύει εμφανώς και τα τοπικά συμφέροντα της κατεστραμέvnς Κρήτnς vα παρακολουθεί αποτελεσματικώς. Δια τnv επιτέλεσιv του μεγάλου αυτού σκοπού n ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΣ ΕΝΩΣΙΣ θα είναι ευτυχής να δεχθεί εις τους κόλπους της όλους τους ενταύθα Κρήτας.